Puur goud is een zacht metaal. Alles wat je eraan toevoegt maakt het harder, en bij 22 karaat voeg je bijna niets toe. Dat is de hele verklaring in een zin, en je merkt het sneller dan je denkt.

Een 22 karaats ring die je elke dag draagt, wordt na verloop van tijd ovaal. Niet doordat er iets misgaat, maar doordat je hand hem de hele dag licht samenknijpt bij het pakken van een tas, een stuur of een deurklink. Bij 585 gebeurt dat ook, maar veel langzamer en veel minder ver.

Krassen zijn het tweede. Op 916 zie je ze eerder, en ze zijn ook dieper. Sommige mensen vinden dat mooi, want zo'n oppervlak vol kleine krasjes geeft een zachte, levende glans. Wil je juist een sieraad dat er over tien jaar nog strak uitziet, dan is 22 karaat niet het materiaal waarmee je dat bereikt.

En dan is er de vervorming die je pas ziet als het al gebeurd is. Een fijn bewerkt randje dat afgesleten raakt, een gedraaid patroon dat vlakker wordt, een gegraveerde tekst die ondieper lijkt. Bij zacht goud slijt het reliëf als eerste weg, en dat is precies het deel waar het vakwerk in zit.

Wat je met je handen doet, weegt daarin zwaarder dan hoe voorzichtig je bent. Werk je in de zorg, in een keuken, in de bouw of in de tuin, dan krijgt een ring dagelijks tikken tegen hardere dingen dan zichzelf. Draag je hetzelfde sieraad alleen bij gelegenheden, dan speelt dit alles nauwelijks.

Deze vraag krijgen we vaker dan je zou denken, meestal van mensen die het goud al in huis hebben en er iets blijvends van willen maken. Het idee is mooi, en toch adviseren we het niet.

Een trouwring is het enige sieraad dat je jaren achtereen dag en nacht draagt, ook bij afwassen, klussen, sporten en slapen. Dat is precies de belasting waar 916 niet tegen bestand is. Na een paar jaar zie je de ring van rond naar ovaal gaan, en na langere tijd wordt hij aan de binnenkant dunner op de plek waar hij het meeste schuurt.

Komt er een steen in de ring, dan speelt er nog iets. De kastjes of klauwtjes die de steen vasthouden zijn van hetzelfde goud gemaakt als de ring. In zacht goud buigen die eerder open als je ergens achter blijft haken, en dan verlies je de steen. Bij trouwringen die wij in ons eigen atelier maken kijken we daarom altijd eerst naar hoe je je handen gebruikt, en pas daarna naar het gehalte.

Het goede nieuws is dat je je 22 karaats goud niet hoeft weg te leggen om toch een trouwring te krijgen. Het materiaal blijft bruikbaar, alleen niet in dit gehalte.

De zuivere goudwaarde van een 22 karaats sieraad reken je uit met drie gegevens: het gewicht in grammen, de goudkoers van die dag en het gehalte van 91,6 procent. Grofweg vermenigvuldig je die drie met elkaar. Bedragen noemen we hier bewust niet, want de goudprijs verandert dagelijks.

Per gram ligt 22 karaat duidelijk hoger dan 18 en 14 karaat, simpelweg omdat er meer goud in zit. Bij een armband van dertig gram loopt dat verschil flink op.

Bij de waarde van je sieraad hoort meer dan alleen het metaal. Handwerk, een bijzondere zetting, edelstenen en de leeftijd van een stuk tellen mee, en soms is een sieraad als sieraad meer waard dan als materiaal. Dat is een afweging die je niet met een rekenmachine maakt.

Wil je weten waar je aan toe bent, laat je goud dan wegen en beoordelen voordat je een besluit neemt. Dan weet je of omsmelten verstandig is, of dat je het stuk beter kunt laten opknappen en houden zoals het is.