800 zilver: wat het stempel betekent en wat je ermee kunt

Je pakt een zilveren lepeltje uit de la van je oma, of een broche die al jaren in een doosje ligt, en draait het om. Er staat een klein stempeltje in: 800. Is dat echt zilver? Is het iets waard? En kun je er meer mee dan het terugleggen in de la?


Ja, 800 is echt zilver. Het is het laagste gehalte waarbij metaal in Nederland nog zilver mag heten. Hieronder lees je wat het getal betekent, waar het vandaan komt, hoe je echt zilver onderscheidt van verzilverd werk en wat wij als edelsmid met 800 zilver kunnen doen.

Wat betekent 800 in zilver?

Het stempel 800 staat voor duizendsten: van elke 1000 delen metaal zijn er 800 zilver. Dat is 80 procent. De andere 20 procent is bijna altijd koper.


Waarom dat koper erbij? Fijn zilver is zo zacht dat het voor gebruiksvoorwerpen niet geschikt is. Een lepel van puur zilver buigt snel krom en een ring vervormt bij dagelijks dragen al gauw. Met koper erbij wordt het metaal harder en sterker. Dan kun je er bestek, schalen en sieraden van maken die jaren meegaan.


In Nederland heet 800 ook wel het derde gehalte. Het eerste gehalte is 925, het tweede 835. Hoe lager het getal, hoe meer koper en hoe minder zilver.

Elegant opgestoken kapsel met witte bloemenaccenten.

Is 800 zilver echt zilver?

Ja. Op grond van de Waarborgwet kent Nederland drie zilvergehaltes: 925, 835 en 800. Wat onder 800 zit, heet BWG: beneden het wettelijk gehalte. Zo staat het bij de Federatie Goud en Zilver. Dat metaal mag hier geen zilver genoemd worden, ook al zit er zilver in.


Met 800 zit je dus precies op de ondergrens. Bij goud ligt die grens in Nederland op 585, oftewel 14 karaat. Daaronder mag het geen goud heten. Meer daarover lees je in onze blog over 8 karaat goud en de Nederlandse goudgrens.


Verder geldt een keurplicht. Een zilveren voorwerp van 8 gram of zwaarder dat een bedrijf in Nederland verkoopt, moet een geldig keurteken hebben. Lichtere stukken, zoals een dun ringetje of kleine oorbellen, zijn vrijgesteld. Een klein, licht sieraad zonder stempel kan dus gewoon echt zilver zijn.

Waar je 800 zilver tegenkomt

Volgens de Federatie Goud en Zilver zijn sieraden meestal van het eerste of tweede gehalte. Het derde gehalte vind je vooral op gebruiksvoorwerpen waar een hardere legering handig is. Denk aan bestek, schalen, kandelaars en horlogekasten. Een vork die elke dag door de afwas gaat of een horlogekast die tegen je pols schuurt, heeft baat bij dat extra koper.


Daarnaast komt veel 800 zilver uit Duitsland. Daar mag zilver sinds 1 januari 1888 gestempeld worden met het gehalte in duizendsten, met een halve maan en een kroon erbij. Die combinatie is alleen toegestaan vanaf 800. Zie je 800 met een maantje en een kroontje, dan heb je zo goed als zeker Duits zilver van 1888 of later in handen. Je komt dat stempel veel tegen op bestek en tafelzilver van eind negentiende tot midden twintigste eeuw. Hier in Noord-Limburg, zo dicht bij de grens, zien we het in het atelier dan ook regelmatig.

Ook in België werd 800 gebruikt, onder meer door Brusselse zilversmeden. Internationaal is het een erkend gehalte. In de waarborgconventie die in 1972 in Wenen werd gesloten, staan vier zilvergehaltes vastgelegd. Het gehalte 800 is er één van.


Veel 800 zilver komt uit een nalatenschap: een doopservetring, een suikerschepje, een broche van een overgrootmoeder. Wie het ooit kocht, weet vaak niemand meer. Het stempel geeft dan nog houvast.

800, 835 of 925: wat is het verschil?

Bruid in een versierde trouwjurk, met witte schoenen versierd met kristallen.

Op een rij:

  • 925, eerste gehalte. 92,5 procent zilver en 7,5 procent koper. Ook wel sterlingzilver genoemd. Het gangbare gehalte voor nieuwe sieraden.
  • 835, tweede gehalte. 83,5 procent zilver en 16,5 procent koper. Vaak te zien op Nederlands zilver van na 1953 en op oudere sieraden.
  • 800, derde gehalte. 80 procent zilver en 20 procent koper. Vooral op gebruiksvoorwerpen en buitenlands zilver.


Op Nederlands zilver van vóór 1953 vind je andere getallen. Toen waren 934 en 833 de wettelijke gehaltes, en stond er een leeuwtje met een cijfer 1 of 2. Zie je zo'n leeuwtje, dan heb je oud Nederlands zilver in handen.

Leg je twee stukken naast elkaar, dan zie je het kleurverschil. Meer koper geeft een iets warmere, minder heldere tint. Een 925-sieraad oogt witter, een 800-stuk iets grijzer. Bekijk je één stuk los, dan zie je het meestal niet.

Bij gebruik merk je meer. Zilver van 800 is harder en stugger dan 925. Een lepel of armband krijgt minder snel een deuk. Datzelfde koper heeft wel een nadeel: het reageert sneller met lucht en vocht. Een 800-stuk kan daardoor eerder aanlopen dan een 925-stuk dat ernaast ligt.


Overigens loopt al het zilver aan, ook 925. Het kleurt dan eerst geel, daarna bruin en uiteindelijk zwart. Dat komt door zwavelwaterstof in de lucht. Het is een natuurlijk proces dat het metaal niet beschadigt, en met poetsen is de glans terug.

Zilver of verzilverd: let op 90 en 100

Bij oud bestek zorgt dit voor de meeste verwarring. Op veel lepels en vorken staat een getal, maar dat is niet altijd een zilvergehalte.


Verzilverd bestek is van onedel metaal, met een laagje zilver erop. Om de kwaliteit van dat laagje aan te geven, gebruiken fabrikanten de getallen 90, 100 of 120. Volgens de Federatie Goud en Zilver betekent 90 dat er op 12 tafellepels en 12 tafelvorken samen 90 gram zilver is neergeslagen. Een stempel 90 of 100 zegt dus alleen iets over de dikte van de zilverlaag.

Een lepel met 800 bestaat door en door voor 80 procent uit zilver. Een lepel met 90 heeft alleen een dun laagje. Verkoop je ze, dan heeft de eerste lepel zilverwaarde. De tweede is vooral een gebruiksvoorwerp.


Zo herken je verzilverd bestek:

  • Doorgesleten plekken waar een gelige of koperkleurige ondergrond zichtbaar wordt, vaak op de bolling van een lepel.
  • Plekjes waar de zilverlaag loslaat of afbladdert.
  • Een opschrift als verzilverd, silverplated of EPNS.


Twijfel je, laat het dan testen. Dat is zo gebeurd en voorkomt dat je echt zilver weggeeft of verzilverd bestek voor zilver aanziet.

Zo lees je het stempel

Op zilver dat in Nederland gekeurd is, staan altijd twee tekens. Het gehalteteken geeft het soort metaal en het gehalte aan. Het verantwoordelijkheidsteken laat zien wie het voorwerp heeft gemaakt of op de markt heeft gebracht. Bij ouder Nederlands zilver vind je vaak nog meer tekens, zoals een jaarletter en een stads- of kantoorteken.


Op modern Nederlands zilver bestaat het gehalteteken uit het getal in een kleine omlijsting. Die omlijsting is bij grootwerk, zoals schalen, anders dan bij kleinwerk, zoals sieraden, en soms verschilt hij ook per gehalte. Daarom lijken twee stempels met hetzelfde getal soms toch niet op elkaar.


Waar zoek je het stempel?

  • Bestek: op de achterkant van de steel.
  • Ring: in de band, aan de binnenkant.
  • Ketting of armband: op of naast de sluiting.
  • Broche: op de achterkant of op de speld.
  • Schaal of kandelaar: aan de onderkant of op de rand.


Een half weggesleten stempel lees je makkelijk verkeerd. Je ziet dan 830 of 900 waar 800 staat, of andersom. Die gehaltes bestaan ook, vooral op buitenlands zilver. Een vergrootglas helpt. Geen stempel? Dan kan het nog steeds zilver zijn, zeker bij een klein stuk of een sieraad dat ooit is aangepast.


Wil je zeker weten hoeveel zilver erin zit, dan moet het gemeten worden. Het exacte gehalte is alleen in een laboratorium vast te stellen. Met een toetssteen en toetszuur maken wij een goede inschatting. Dat is genoeg om te weten of het zilver is en om welk gehalte het ongeveer gaat.

800 zilver als sieraad

Bruid in een versierde trouwjurk, met witte schoenen versierd met kristallen.

Een sieraad van 800 kun je gewoon dragen. Het metaal is stevig, en bij een armband of broche is dat een voordeel. Draag je het dagelijks, dan merk je wel een paar dingen.


Het eerste is het aanlopen. Door het hogere koperaandeel kan een 800-sieraad sneller een geelbruine of donkere aanslag krijgen dan een 925-sieraad. Dat hoort bij de legering en zegt niets over de kwaliteit. Een zilverpoetsdoek haalt het weg. Wikkel het sieraad bij het opbergen in een zachte doek of leg het in een afgesloten doosje, dan loopt het minder snel aan.


Het tweede is de kleur. Wie gewend is aan het heldere wit van nieuw 925-zilver, vindt 800 soms wat grijzer. Bij een oude broche past dat juist bij het karakter.



Het derde is je huid. De meeste mensen hebben geen last van 800 zilver. Bij goedkope sieraden zonder stempel weet je niet zeker of het zilver is, en er kan nikkel in zitten. In onze blog over allergie voor sieraden lees je welke metalen meestal de boosdoeners zijn.


Voor een ring die je elke dag draagt, is 800 minder gebruikelijk. Een ring komt vaker in aanraking met water, zeep en handcrème dan andere sieraden en moet dus vaker gepoetst worden. Vind je dat geen bezwaar, dan is er niets op tegen.

Wat we in het atelier met 800 zilver doen

Zilver van 800 is goed te bewerken. We kunnen er dus direct mee aan de slag. Je hoeft het niet eerst te laten omsmelten tot 925 om er iets moois van te laten maken.


Dit kunnen we met 800 zilver doen:

  • Opknappen en polijsten. Krassen wegwerken en de glans terugbrengen, zonder het stuk te veranderen.
  • Repareren. Een gebroken speld van een broche, een losgeraakt oogje of een slotje dat niet meer sluit.
  • Een ring vergroten of verkleinen. Dat gaat bij 800 net zo goed als bij 925.
  • Vermaken. Een lepel wordt een armband, een servetring een hanger, een broche een ring.


Bij solderen letten we op de samenstelling. Soldeer smelt bij een lagere temperatuur dan het zilver zelf en moet na het polijsten dezelfde kleur hebben. Bij 800 kiezen we daarom een soldeer dat bij het hogere koperaandeel past, zodat je de naad niet ziet.


Wil je toch een hoger gehalte? Dan smelten we het om en voegen we fijn zilver toe. Het koper verdwijnt niet bij het smelten, dus er moet veel fijn zilver bij. Om van 100 gram 800 zilver 925 te maken, is ongeveer 167 gram fijn zilver nodig. Het resultaat is ongeveer 267 gram 925 zilver. Er komt dus meer nieuw zilver bij dan je zelf had. Daarom werken we meestal gewoon met het 800 zilver zelf.

Een zilveren erfstuk: bewaren, verkopen of vermaken

Liggen er na een overlijden of een verhuizing zilveren spullen op tafel, dan heb je grofweg drie mogelijkheden.


Bewaren zoals het is. Een complete bestekcassette of een fraai bewerkte schaal is vaak meer waard als voorwerp dan als metaal. Maker, ouderdom en staat tellen dan zwaar mee. Laat het eerst beoordelen voordat je een besluit neemt.


Verkopen voor de smeltwaarde. Losse lepels zonder bijzonder werk, een kapotte kandelaar of zilver waar niemand aan gehecht is: daarbij telt vooral de zilverwaarde. Hoe je die uitrekent, lees je hieronder.



Laten vermaken tot een sieraad. Dit zien we in het atelier het vaakst bij stukken met een verhaal. Het lepeltje waarmee je oma thee roerde, wordt een armband. De broche die niemand meer opspeldt, wordt een hanger aan een ketting. Zo draag je het zilver zelf, in plaats van dat het in een la ligt.


Je kunt ook combineren. Bewaar het mooiste stuk, laat van één lepel iets voor jezelf maken en verkoop de rest. Op onze pagina over het vermaken van oude sieraden zie je hoe we dat aanpakken. Daar gaat het vooral over goud, maar met zilver werkt het op dezelfde manier.

Wat is 800 zilver waard?

Bruid in een versierde trouwjurk, met witte schoenen versierd met kristallen.

Voor de metaalwaarde heb je het gewicht nodig en de zilverkoers van vandaag. Het gewicht keer 0,8 geeft de hoeveelheid puur zilver. Die vermenigvuldig je met de koers. Omdat de koers dagelijks schommelt, noemen we geen prijs per gram.


Een rekenvoorbeeld: een set lepels en vorken weegt samen 500 gram en is gestempeld met 800. Daarin zit 400 gram puur zilver. Die 400 gram vermenigvuldig je met de zilverkoers van die dag. Een opkoper betaalt meestal iets minder dan die zuivere waarde, omdat het zilver nog gesmolten en geraffineerd moet worden.


Let voor het wegen op twee dingen:

  • Reken alleen het zilver mee. Bij messen is vaak alleen het heft van zilver, met een stalen lemmet en een vulling erin. Dat weegt mee op de weegschaal, maar het is geen zilver. Haal het niet zelf uit elkaar: een opkoper of edelsmid houdt daar rekening mee.
  • Kijk of het stuk meer waard is als voorwerp. Is het mooi bewerkt, oud of van een bekende zilversmid? Dan is het vaak meer waard dan het zilver alleen.


Weet je het niet zeker? Breng het langs. Wij wegen het, kijken naar het stempel en dan kun je in alle rust kiezen wat je ermee doet.

Bronnen

Onderwerp Bron
Het laagste wettelijke gehalte voor zilveren voorwerpen is 800 duizendsten, voor goud 585. Waarborgwet 2019, art. 1 en 7, wetten.overheid.nl (geraadpleegd 24 oktober 2026).
Nederland kent drie zilvergehaltes (925, 835 en 800); onder 800 heet het BWG en mag het geen zilver heten; sieraden zijn meestal eerste of tweede gehalte; zilveren voorwerpen vanaf 8 gram moeten een gehalteteken en een verantwoordelijkheidsteken hebben; zilver wordt zwart door zwavelwaterstof, ook 925; verzilverd bestek wordt aangeduid met 90, 100 of 120 gram zilver op 12 lepels en 12 vorken. Federatie Goud en Zilver, Zilver (geraadpleegd 24 oktober 2026).
Keurplicht zilver vanaf 8 gram; benamingen als verzilverd en silverplated. Federatie Goud en Zilver, Keurtekens/Waarborgwet (geraadpleegd 24 oktober 2026).
Derde gehalte zilver bestaat uit 80 procent zilver en 20 procent koper en wordt vooral toegepast voor gebruiksvoorwerpen waar een hardere legering nodig is, zoals horlogekasten. Juwelier van Dam, Zilvergehalte keurmerken (vakinformatie, geraadpleegd 24 oktober 2026).
Nederlandse zilverkeurtekens verschillen voor grote en kleine voorwerpen. WaarborgHolland, Keurtekens zilver (archiefversie 2016, geraadpleegd 24 oktober 2026).
Van 1813 tot 1953 waren de Nederlandse zilvergehaltes 934 en 833, aangeduid met een leeuw en een cijfer 1 of 2; E.P.N.S. en 90 duiden op verzilverd werk. vhlhb.nl, wetenswaardigheden over zilver (geraadpleegd 24 oktober 2026).
Sinds 1 januari 1888 mag zilver in Duitsland gestempeld worden met het gehalte in duizendsten, een halve maan en de rijkskroon, vanaf 800; de waarborgconventie van Wenen (1972) kent voor zilver de gehaltes 999, 925, 830 en 800; het exacte gehalte is alleen in een laboratorium vast te stellen, de toetssteen geeft een benadering. Wikipedia (Duits), Feingehalt, en silbersuite.de, Deutsche Silberpunzierung (geraadpleegd 24 oktober 2026).
Belgisch zilver van 800/1000 van Wolfers Frères, Brussel. keuren.zilver.nl, A 800 (geraadpleegd 24 oktober 2026).
Rekenvoorbeelden voor zilverwaarde en omsmelten. Eigen berekening op basis van het gehalte in duizendsten.

Veelgestelde vragen

Is 800 zilver echt zilver?

Ja. Het is het derde gehalte en het laagste gehalte waarbij metaal in Nederland nog zilver mag heten. Het bestaat voor 80 procent uit puur zilver, de rest is meestal koper.

Wat is het verschil tussen 800 en 925 zilver?

In 925 zit 92,5 procent zilver, in 800 is dat 80 procent. Zilver van 800 is daardoor iets harder, iets minder wit van kleur en kan sneller aanlopen. Voor nieuwe sieraden is 925 het gangbare gehalte.

Wat betekent 800 met een halve maan en een kroon?

Dat is een Duits stempel. Sinds 1888 mag Duits zilver vanaf 800 gestempeld worden met het gehalte in duizendsten, samen met een halve maan en een kroon. Het voorwerp is dan van 800 zilver en in Duitsland gemaakt of op de markt gebracht.

Wordt 800 zilver zwart?

Ja, net als al het zilver. Door het hogere koperaandeel kan het zelfs iets sneller aanlopen dan 925. Een zilverpoetsdoek of een goede zilverpoets van de juwelier haalt de aanslag weg.

Moet 800 zilver een keurteken hebben?

Een zilveren voorwerp van 8 gram of meer dat een bedrijf in Nederland verkoopt, moet een geldig keurteken hebben. Lichtere stukken zijn vrijgesteld. Een klein sieraad zonder stempel kan dus nog steeds echt zilver zijn.

Kun je van 800 zilver een sieraad laten maken?

Ja. Zilver van 800 is goed te bewerken, dus we kunnen er direct mee aan de slag. Oud bestek, een servetring of een broche kan een armband, hanger of ring worden, zonder dat het metaal eerst omgesmolten hoeft te worden.

Persoonlijk advies

Heb je zilver met het stempel 800 liggen en wil je weten wat je ermee kunt? Neem het mee naar ons atelier in Baarlo. We bekijken het stempel, testen of het zilver of verzilverd is en denken mee over wat je ervan kunt laten maken. Maak een afspraak via onze contactpagina.